Montserrat vanuit Barcelona

De gebruikelijke manier is de FGC-lijn R5, die vertrekt vanaf station Plaça Espanya. Er zijn twee haltes voor Montserrat: 'Aeri de Montserrat', naast het kabelbaanstation, en 'Monistrol de Montserrat', naast het tandradbaanstation. De treinrit duurt ongeveer 50-60 minuten; met de beklimming erbij duurt de hele reis rond het uur en een kwartier.

Van daar zijn er twee manieren om de berg op te gaan: de tandradbaan, die in 15-20 minuten omhoog gaat en nauwelijks last heeft van wind, of de kabelbaan Aeri de Montserrat, in dienst sinds 1930, die de oversteek in ongeveer 5 minuten maakt hoog boven de vallei, maar sluit bij harde wind. Wie liever met de auto gaat, kan de weg BP-1103 nemen, al is parkeren betaald en beperkt, vooral in het hoogseizoen.

Het benedictijnenklooster van Santa Maria de Montserrat werd gesticht in 1025, voortbouwend op een nog oudere traditie: de legende vertelt dat herders in het jaar 880 het beeld van de Maagd vonden in een grot op de berg. Sindsdien is Montserrat het grote heiligdom van Catalonië en een van de meest bezochte bedevaartsoorden van Spanje.

Centraal staat de Zwarte Madonna (La Moreneta), een romaans houtsnijwerk uit de 12e eeuw dat door de eeuwen heen donker is geworden, schutspatrones van Catalonië sinds 1881. Ze wordt bewaard in het Cambril, een kleine kapel achter het hoofdaltaar van de basiliek, bereikbaar via een smalle trap; de toegang is gratis, maar tegen het midden van de ochtend vormen zich rijen, dus hoe eerder je gaat, hoe beter.

De Escolania de Montserrat is het jongenskoor van het klooster, met een traditie die teruggaat tot de 13e eeuw, waardoor het een van de oudste koorscholen van Europa is. Elke schooldag vullen hun stemmen de basiliek met het zingen van de Salve en de Virolai, de hymne aan de Maagd van Montserrat.

De zang is kort — slechts enkele minuten — maar het is een van de bijzonderste momenten van het bezoek. Doordeweeks zingen ze om 13u, en op zon- en feestdagen om 12u; het schema verandert tijdens schoolvakanties en bijzondere vieringen, dus check het best de officiële website voordat je omhoog gaat. De basiliek raakt vol, dus kom op tijd voor een plek.

Montserrat is meer dan het klooster: de hele berg wordt doorkruist door paden tussen de rotspieken die hem zijn naam geven ('gezaagde berg'). De populairste route neemt de kabeltrein van Sant Joan, in dienst sinds 1918, die op ongeveer 1.000 meter hoogte uitkomt; van daar leidt een breed en vrij vlak pad van 40 tot 60 minuten naar de Sant Jeroni, de hoogste top van de berg op 1.236 meter met het beste uitzicht: op een heldere dag zie je een groot deel van Catalonië en, in de verte, de Pyreneeën.

Een andere optie, korter en net zo charmant, is de kabeltrein naar de Santa Cova, die afdaalt naar de grot waar de traditie de vondst van het Mariabeeld situeert. Het pad naar de grot — te voet of gecombineerd met de kabeltrein — is omzoomd door een reeks beelden uit het begin van de 20e eeuw die de mysteries van de rozenkrans uitbeelden, met namen uit het Catalaanse modernisme onder de makers.

Grote groepen en touringcars komen aan tegen het midden van de ochtend, dus hoe vroeger je omhoog gaat, hoe rustiger het bezoek — en hoe makkelijker om de Zwarte Madonna zonder rij te zien. Het weer op de berg kan snel veranderen: zelfs als het in Barcelona zonnig is, is het op Montserrat vaak mistig of merkbaar kouder, dus neem een extra laag mee.

Om te eten is er een zelfbedieningsrestaurant bij het klooster en picknickplekken; je kunt ook iets meenemen om te snacken, zoals mel i mató, een lokaal dessert van honing en verse kaas. Als je alleen het klooster wilt zien en de Escolania wilt horen, is een halve dag genoeg; wil je ook naar de Sant Jeroni klimmen, reserveer dan beter bijna de hele dag. Er zijn combitickets (Trans Montserrat en Tot Montserrat) die de trein, de tandradbaan of kabelbaan en de kabeltreinen bundelen in één pas, handig als je van plan bent de hele berg te verkennen.